کاهش درد پریود (قاعدگی یا عادت ماهیانه)، علت و درمان آن

peri

بسیاری از زنان درد قاعدگی را در دورانی از زندگی خود تجربه می‌کنند. این درد معمولاً به شکل گرفتگی عضلانی دردناکی در شکم احساس می‌شود که می‌تواند به پشت و ران گسترش یابد. گرفتگی‌های پریودی در دوران قاعدگی گاهی اوقات به اسپاسم شدید تبدیل می‌شود، گاهی هم ممکن است خفیف اما پیوسته باشد. همچنین ممکن است شدت آن در هر دوره پریود متغیر باشد. برخی از دوره‌ها ممکن است درد و ناراحتی کم و یا اصلاً وجود نداشته باشد، در حالی که در سایر دوره‌ها ممکن است شدیدتر و دردناک‌تر باشد.

گرفتگی قاعدگی، درد شایعی است که بخش طبیعی از سیکل قاعدگی شما را تشکیل می‌دهد، اما در برخی از موارد، این دردها توسط یک بیماری زمینه‌ای ایجاد می‌شود. در این صورت ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:

در صورت مشاهده هر کدام از این علائم، به یک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. جهت کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت مشاوره می‌توانید با شماره‌های 02122683919- 0212268381802177839463 تماس حاصل نمایید.

چه عواملی باعث درد پریود می‌شود؟


peri1

درد پریود زمانی رخ می‌دهد که دیواره عضلانی رحم سفت و منقبض می‌شود. به طور طبیعی رحم دچار انقباضات خفیف و مستمری می‌شود، اما معمولاً آنقدر خفیف است که بسیاری از زنان آن را احساس نمی‌کنند.

اما در طول پریود دیواره رحم شروع به انقباضات شدیدتری می‌کند و با تحریک ریزش پوشش رحم، موجب خونریزی ماهانه می‌شود. هنگامی که دیواره عضلانی رحم منقبض می‌شود، عروق خونی مخاط رحم فشرده می‌گردد. این فشردگی به طور موقت جریان خون و در نتیجه اکسیژن‌رسانی را به رحم متوقف می‌کند. بافت‌های رحم مواد شیمیایی را بدون اکسیژن منتشر می‌کنند که سبب درد می‌شوند. در حالی که بدن شما مواد شیمیایی محرک درد را آزاد می‌کند، مواد شیمیایی دیگری نیز به نام پروستاگلاندین‌ را تولید می‌کند. این مواد شیمیایی سبب تحریک بیشتر عضلات رحم و افزایش سطح درد می‌شود.

دردهای پریودی با منشاء بیماری

peri2

در برخی موارد، علت درد پریود می‌تواند یک بیماری زمینه‌ای باشد. این موضوع معمولاً برای زنان 30 تا 45 ساله صدق می‌کند.

عوارضی که می‌تواند سبب درد پریود شود، عبارتند از:

  • اندومتریوز: در آندومتریوز سلول‌های طبیعی رحم شروع به رشد در مکان‌های دیگر از جمله لوله‌های فالوپ و تخمدان می‌کنند؛ ریزش این سلول‌ها می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند.
  • بیماری التهابی لگن : در این بیماری، رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان آلوده به باکتری شده و به شدت ملتهب می‌شوند.
  • آدنومیوز: بافت طبیعی رحم شروع به رشد در دیوار عضلانی می‌کند و سبب دردناک شدن دوره قاعدگی می‌شوند.

دستگاه درون رحمی (IUD) یک نوع ابزار پیشگیری از بارداری است که از مس و پلاستیک ساخته شده و در داخل رحم جای می‌گیرد. گاهی اوقات وجود این دستگاه در رحم (به ویژه در چند ماه اول) می‌تواند باعث دردهای قاعدگی شود.

اگر درد قاعدگی شما به یکی از شرایط بالا مرتبط باشد، ممکن است متوجه تغییراتی در الگوی طبیعی درد خود شوید. به عنوان مثال، درد شما ممکن است شدید یا بسیار طولانی‌تر از مدت طبیعی باشد.

درد پریود تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟


درد قاعدگی معمولاً زمانی شروع می‌شود که خونریزی قاعدگی آغاز شده باشد، هر چند برخی از زنان چند روز قبل از شروع پریود خود این درد را تجربه می‌کنند. درد قاعدگی به طور معمول 48 تا 72 ساعت طول می‌کشد، اگر چه می‌تواند طولانی‌تر از این مدت نیز باشد. هنگامی که خونریزی شدید است، این درد معمولاً بدترین حالت خود را دارد.

دختران نوجوان اغلب زمانی که پریود آغاز می‌شود، دچار درد قاعدگی می‌شوند. دردهایی که علت زمینه‌ای ندارند و با افزایش سن تمایل به بهبودی دارند. بسیاری از زنان پس از بارداری و زایمان، متوجه بهبود محسوسی در دردهای قاعدگی خود می‌شوند‌.

چه روش‌هایی برای رفع دردهای قاعدگی وجود دارد؟


داروهای مسکن

peri3

اگر دچار درد شدید یا تغییرات الگوی عادی پریود هستید، به عنوان مثال، اگر دوره‌های قاعدگی شما شدیدتر از حد معمول و یا نامنظم (عقب افتادن پریود یا جلو افتادن آن) می‌شود، همچنین اگر دارای علائم قاعدگی دردناک ثانویه، مانند درد شدید یا خونریزی شدید و دردناک هستید، باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. شما می‌توانید برای کمک به کنترل درد و درمان درد قاعدگی خود ایبوپروفن و آسپرین مصرف کنید. اما اگر مبتلا به آسم یا مشکلات معده، کلیه و یا کبد هستید، از مصرف ایبوپروفن یا آسپرین خودداری کنید. افراد زیر 16 سال نباید آسپرین مصرف کنند.

اگر مسکن‌های عادی بی‌اثر هستند، پزشک ممکن است یک مسکن قوی‌تر مانند ناپروکسن یا کدئین را تجویز کند. پزشک ممکن است قرص ضد بارداری خوراکی را به شما توصیه کند. این قرص‌ها می‌توانند با نازک کردن پوشش داخلی رحم و کاهش انتشار میزان پروستاگلاندین در بدن، درد پریود را کاهش دهند. نازک‌تر شدن لایه داخلی رحم به این معنی است که دیگر نیازی به انقباض شدید عضلات رحم برای تحریک ریزش دیواره رحم نیست. به این ترتیب، از شدت خونریزی و دردهای پریود کاسته می‌شود. اگر قرص‌های ضد بارداری ترکیبی برای شما مناسب نیست، کاشت دستگاه‌های پیشگیری از بارداری و یا آمپول‌های ضد بارداری، جایگزین‌های خوبی برای این قرص‌ها هستند. گاهی اوقات دستگاه درون رحمی بارداری (IUS) نیز می‌تواند به تسکین درد دوره‌های پریود کمک کند.

سایر روش‌های کاهش درد پریود

peri4

  • ترک سیگار: سیگار کشیدن احتمال دردهای پریودی را افزایش می‌دهد.
  • ورزش: شاید مایل به ورزش کردن در طول پریود دردناک خود نباشید، اما فعال ماندن می‌تواند درد قاعدگی شما را کاهش دهد. می‌توانید ورزش‌هایی مانند شنا، پیاده‌روی یا دوچرخه سواری را امتجان کنید.
  • گرما: قرار دادن یک پد حرارتی و یا بطری آب گرم (پیچیده شده در حوله) بر روی شکم ممکن است به کاهش درد و گرفتگی قاعدگی کمک کند.
  • حمام یا دوش آب گرم: این کار می‌تواند به تسکین درد و آرامش شما کمک کند.
  • ماساژ: ماساژ ملایم با حرکات دایره‌ای در اطراف و پایین شکم ممکن است به کاهش درد شما کمک کند.
  • تکنیک‌های تمدد اعصاب: فعالیت‌های آرامش‌بخش مانند یوگا یا پیلاتیز، ممکن است به منحرف کردن حواس شما از احساس درد و ناراحتی کمک کند.
  • تحریک عصب‌های الکترونیکی (TENS): در این روش، دستگاه کوچکی جریان الکتریکی خفیفی را به سراسر شکم منتقل کرده و به کاهش درد و گرفتگی کمک می‌کند.

تشخیص و درمان بیماری زمینه‌ای


برای کمک به تعیین علت درد پریود، متخصص زنان و زایمان ممکن است اقدامات زیر را انجام دهد:

  • معاینه لگن: پزشک ممکن است برای کمک به تشخیص و یا رد کردن عوارض دیگر، معاینه لگنی را انجام دهد.
  • آزمایش ادرار یا خون
  • سونوگرافی لگن : در این روش، از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تولید تصاویری از داخل بدن استفاده می‌شود. این روش بدون درد بوده و امکان شناسایی هر گونه اختلال در اندام‌های تناسلی را میسر می‌سازد.
  • لاپاراسکوپی: در این روش، جراح تحت بی‌هوشی عمومی، یک برش کوچک را در شکم ایجاد کرده و از طریق آن یک تلسکوپ فیبر نوری (لاپاراسکوپ) را وارد می‌کند؛ جراح با استفاده از این ابزار قادر است اندام‌های داخلی را مشاهده کرده و همچنین از بافت‌ها نمونه برداری کند.
  • هیستروسکوپی: این روش به جراح اجازه می‌دهد تا داخل رحم را با استفاده از یک تلسکوپ فیبر نوری مورد بررسی قرار دهد. این ابزار به دقت از داخل واژن به درون رحم وارد می‌شود و مشکلات و ناهنجاریهای داخل رحم را نشان می‌دهد.

اگر درد قاعدگی شما با یک بیماری زمینه‌ای ایجاد شده باشد، روش درمان بستگی به شرایط و ویژگی‌های شما دارد. به عنوان مثال، در بیماری التهابی لگن (PID) ممکن است درمان عفونت نیازمند مصرف آنتی بیوتیک باشد، در حالی که در بیماری فیبروم رحمی ممکن است نیاز به انجام عمل جراحی و برداشتن فیبروئیدهای رحم باشد.

آیا درد پریود می‌تواند باروری را تحت تاثیر قرار دهد؟


درد پریودی که بخشی از سیکل قاعدگی طبیعی باشد، باروری شما را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد. اما اگر علت آن یک بیماری زمینه‌ای باشد، بر باروری شما تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، اندومتریوز و بیماری التهابی لگن می‌تواند سبب تشکیل بافت اسکار در لوله‌های فالوپ شما شود و در نتیجه حرکت و رسیدن اسپرم به تخمک و بارور کردن آن را دشوارتر سازد. فیبروم رحم و آدنومیوز می‌توانند بر فعالیت رحم تاثیر گذاشته و موجب درد و خونریزی شدید قاعدگی شوند.

نظر بیماران دکتر سمامی