صفحه اصلی » بیماری های زنان » عدم تخمک گذاری در زنان: علت، علائم و درمان

عدم تخمک گذاری در زنان: علت، علائم و درمان

آنچه می خوانید...

تخمک‌‌گذاری مرحله‌ای از سیکل ماهانه است که تمام بانوان آن را پس از بلوغ هر ماه تجربه می‌کنند. در این مرحله یکی از تخمدان‌ها تخمک بالغی را برای لقاح آزاد می‎کند تا شانس بارداری در صورت نزدیکی موفقیت آمیز افزایش یابد. تخمک گذاری در دوران بارداری و مراحل قاعدگی قطع می‌شود، اما برخی بانوان در وضعیت‌های دیگر با عدم تخمک گذاری یا تخمک گذاری نامنظم روبرو می‌شوند.

[alert type=”custom” close=”false” icon=”fa fa-hand-o-left” color=”#000000″ background_color=”#6cdbe4″]

نخستین موردی که متخصص باروری آن را تعیین می‌کند این است که آیا اختلال تخمک‌گذاری علت ناباروری زوج است یا مشکلات دیگری مانند ضایعه‌های لگن، بیماری‌های لوله رحم، اندومتریوز، ناباروری با فاکتور مردانه یا ترکیبی از آنها عامل ناباروری است.

متخصص زنان پس از آن که طرح درمانی را با توجه به تشخیص انجام شده تهیه کرد، طرح درمانی را متناسب با سیکل بیمار تنظیم می‌کند. برای این منظور متخصص به کمک آزمایش خون و سونوگرافی به دقت بر روند پیشرفت نظارت می‌کند. در طول سیکل ماهانه مقادیر دارو تنظیم و در صورت لزوم داروهای جدید تجویز می‌شود تا در نهایت تخمک‌گذاری انجام شود. زمان‌بندی دقیق‌تر برای برقراری رابطه جنسی و بهره‌گیری از روش‌های درمانی گوناگون مانند تلقیح داخل رحمی اسپرم (IUI) یا لقاح مصنوعی (IVF) از دیگر مزایای مراجعه به متخصص زنان و زایمان است که شانس بارداری را افزایش می‌دهد.

برای کسب اطلاعات دقیق در این زمینه می‌توانید با شماره‌های 021226839190212268381802177839463 تماس حاصل نمایید. [/alert]

علائم


تخمک‌گذاری نامنظم یا عدم تخمک‌گذاری ممکن است در شرایط زیر رخ دهد:

1. قطعی کامل دوره‌ی ماهانه و تست بارداری منفی
2. فاصله‌ی بیش از 35 روز بین دوره‌های قاعدگی
3. لکه‌بینی شدید و قاعدگی نامنظم
4. برخی از زنان با دوره‌ی قاعدگی منظم ممکن است با مشکلات عدم تخمک‌گذاری مواجه شوند، اگرچه این موضوع نادر است.

علل


تولید مثل تحت کنترل سیستمی است که هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، تخمدان‌ها و غدد دیگری چون غدد فوق کلیوی و غده تیروئید را دربرمی‌گیرد. مشکلات تخمک‌گذاری (مربوط به آزاد شدن تخمک) زمانی مشاهده می‌شود که یک بخش از این سیستم به خوبی عمل نکند. برای مثال شرایط زیر منجر به عدم تخمک گذاری یا کاهش آن می‌شود:

  • هیپوتالاموس هورمون آزاد کننده گنادوتروپین ترشح نمی‌کند. این هورمون غده هیپوفیز را به تولید هورمون‌هایی تحریک می‌کند که تخمدان‌ها را به فعالیت وامی‌دارد و تخمک‌گذاری را القاء می‌کند.
  • غده هیپوفیز مقدار بسیار کمی از هورمون لوتئینه کننده یا هورمون تحریک کننده فولیکول تولید می‌کند.
  • تخمدان‌ها استروژن بسیار کمی آزاد می‌کنند.
  • غده هیپوفیز مقدار زیادی پرولاکتین ترشح می‌کند. پرولاکتین بالا باعث پاین آمدن سطح هورمون‌های القا کننده تخمک گذاری می‌شود.
  • غدد دیگر به خوبی عمل نمی‌کنند. برای مثال غدد فوق کلیوی بیش ازحد هورمون‌های مردانه‌ای مانند تستوسترون تولید می‌کند یا غدد تیروئید هورمون‌های تیروئید بسیار زیاد یا بسیار کمی آزاد می‌کنند که وظیفه متعادل نگه داشتن غده هیپوفیز و تخمدان‌ها را به عهده دارند.

مشکلات مربوط به تخمک گذاری از اختلال‌های متعددی نشأت می‌گیرد که شایع‌ترین آن سندرم تخمدان پلی کیستیک است:

  • سندرم تخمدان پلی کیستیک: سندرم تخمدان پلی کیستیک معمولاً با اضافه وزن و تولید بیش از حد هورمون‌های مردانه توسط تخمدان‌ها همراه است.

دیگر علل عدم تخمک‌گذاری عبارت است از:

  • دیابت
  • چاقی
  • ورزش کردن شدید
  • مصرف بعضی داروها مانند استروژن‌ها، ضدافسردگی‌ها و پروژستین‌ها
  • کاهش وزن
  • اضطراب و فشار روحی

گاهی اوقات یائسگی زودرس علت عدم تخمک گذاری است، در این حال منبع تخمک‌ها در سنین پایین‌تر به اتمام می‌رسد. مشکل مربوط به تخمک گذاری غالباً منجر به ناباوری در بانوانی می‌شود که قاعدگی نامنظم دارند یا خونریزی ماهیانه‌شان قطع (آمنوره) شده است. در موارد معدودی نیزعدم تخمک‌گذاری منجر به ناباروری بانوانی می‌شود که قاعدگی منظم دارند، اما با هیچ یک از علائم قبل از پریود مانند دردناکی و حساسیت سینه، ورم کردن پایین شکم و تغییرات خلق و خو یا دمدمی مزاجی روبرو نمی‌شوند.

تشخیص


برای تعیین انجام شدن تخمک‌گذاری یا زمان آن، پزشکان از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند. یکی از روش‌های معمول، اندازه‌گیری روزانه دمای بدن است. بیمار می‌تواند هر روز در حالت استراحت (دمای پایه بدن) دمای بدن خود را اندازه‌گیری کند. برای این منظور، می‌توان از دماسنج مخصوص بانوانی که سعی دارند باردار شوند، استفاده کرد. در صورتی که دماسنج مخصوص در دسترس نباشد، می‌توان از دماسنج جیوه‌ای استفاده کرد. دماسنج الکترونیک دقت بیشتری دارد.

زمان بهترین اندازه‌گیری دمای بدن، بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب است. اگر دمای پایه بدن کاهش پیدا کند، این نشانگر قریب الوقوع بودن تخمک‌گذاری است. اگر دمای بدن بیشتر از نیم درجه سانتی‌گراد افزایش پیدا کند، این معمولاً نشانگر انجام شدن تخمک‌گذاری است. این روش، برای بسیاری از بانوان ناراحت‌کننده یا اضطراب‌آور است و درجه اطمینان یا دقت بالایی ندارد. در بهترین حالت، تخمک‌گذاری را به فاصله دو روز پیش‌بینی می‌کند.

روش دیگری که پزشکان می‌توانند برای تشخیص تخمک‌گذاری استفاده کنند، استفاده از کیت تخمک‌گذاری خانگی است. این کیت‌ها قادرند هورمون لوتئینه را در ادرار 24 تا 36 ساعت قبل از تخمک‌گذاری نشان دهند. برخی از این کیت‌ها علاوه بر هورمون لوتئینه، فراورده‌های فرعی استروژن را نیز اندازه‌گیری می‌کنند تا نتایج دقیق‌تری ارائه دهند و ادرار چند روز متوالی آزمایش می‌شود.

روش دیگری که پزشکان می‌توانند برای تعیین انجام شدن تخمک‌گذاری یا زمان آن استفاده کنند، اولتراسونوگرافی است. این روش با استفاده از امواج صوتی، تصویر سازی از درون رحم و تخمدان‌ها ارائه می‌دهد و قادر است تخمک‌گذاری را تشخیص دهد.

آزمایش خون یا ادرار نیز می‌تواند برای تعیین تخمک‌گذاری استفاده شود. میزان پروژسترون، استروژن و هورمون‌های دیگر در خون یا ادرار اندازه‌گیری می‌شوند تا تخمک‌گذاری را تشخیص دهند.

یکی از روش‌های دقیق‌تر برای تشخیص تخمک‌گذاری، استفاده از کیت تخمک‌گذاری خانگی است. این کیت‌ها قادرند افزایش هورمون لوتئینه کننده در ادرار را 24 تا 36 ساعت قبل از تخمک‌گذاری نشان دهند. برخی از این کیت‌ها، فراورده‌های فرعی استروژن را نیز اندازه‌گیری می‌کنند تا نتایج دقیق‌تری ارائه دهند. این روش، با انجام آزمایش ادرار چند روز متوالی، می‌تواند نتایج قابل اطمینانی را به دست آورد.

پزشکان می‌توانند با استفاده از روش‌های متعددی از قبیل اولتراسونوگرافی، اندازه‌گیری میزان پروژسترون خون یا آب دهان یا میزان یکی از فراورده‌های فرعی پروژستروژن در ادرار، انجام شدن یا نشدن تخمک‌گذاری و زمان آن را تعیین کنند. افزایش مقادیر مذکور، نشانگر انجام شدن تخمک‌گذاری است.

علاوه بر این، پزشکان می‌توانند آزمایش‌های دیگری را برای بررسی اختلال‌هایی که به مشکلات تخمک‌گذاری منجر می‌شوند، انجام دهند. به عنوان مثال، با اندازه‌گیری سطح تستوسترون در خون، می‌توان به سادگی سندرم تخمدان پلی کیستیک را تشخیص داد.

درمان


داروهایی مانند کلومیفن، بازدارنده‌های آروماتاز یا گنادوتروپین انسانی برای تحریک تخمک گذاری تجویز می‌شود. داروی مناسب با توجه به مشکل خاص هر بیمار انتخاب می‌شود.

درمان باروری برای عدم تخمک‌گذاری


بیشتر زنانی که با اختلال تخمک‌گذاری مواجه هستند، به متخصص زنان و زایمان مراجعه کرده و داروهای خوراکی برای درمان این مشکل تجویز می‌شود. این داروها با هدف افزایش میزان هورمون‌های FSH (هورمون محرک فولیکول) و LH (هورمون لوتئینیزه) در غده هیپوفیز تجویز می‌شوند تا تخمدان‌ها را به تولید فولیکول تحریک کنند و در نتیجه تخمک‌گذاری انجام شود. مطالعات متعدد نشان می‌دهد که تخمک‌گذاری زنان بیشتری که از کلومیفن استفاده می‌کنند، پس از مدتی منظم می‌شود و بعد از سه تا شش دوره درمان، باردار می‌شوند. اگر زن پس از سه دوره مصرف کلومیفن همچنان تخمک‌گذاری نداشته باشد یا باردار نشود، نیاز به معاینه و بررسی بیشتر دارد.

بارداری با وجود اختلال‌های تخمک‌گذاری


اختلال‌های تخمک گذاری شایع‌ترین و قابل درمان‌ترین علت ناباروری است، البته تمام بانوان بلافاصله بادار نمی‌شوند. دکتر سمامی به زوج‌ها توصیه می‌کنند تا از علل احتمالی ناباروری و مزایای مراجعه به متخصص باروری و درمان توسط ایشان آگاه شوند. اکثر بیماران بر اختلال‌های تخمک‌گذاری غلبه می‌کنند و در نهایت موفق می‌شوند لذت مادر شدن را تجربه کنند.

14 پاسخ

  1. سلام. من تخمدان پلی کیستیک دارم که از دی ماه سال گذشته تا اردیبهشت سال جاری قرص LD و دو ماه اخر قرص HD مصرف کردم اردیبهش ماه بعد قطع اخرین قرص HD حدود 5 روز بعد پریود شدم تاریخ 18 تیر و بعد از اتمام پریود در دوره ای که احساس تخمک گذاری داشتم نزدیکی برای بارداری داشتم اما نتیجه منفی بود در خرداد ما 16ام پریود شدم و در تاریخ های 31 خرداد و 1 و 2 تیر ماه نزدیکی داشتم (از 19 اردیبهشت روزی 2 عدد متفورمین 500 و اسید فولیک 5 به دستور پزشک مصرف می کنم) چقدر احتمال بارداری هست؟ چه زمانی می توانم قبل از موعد پریود تست بارداری بدم ؟ منکه قرص LD و HD مصرف کردم تا اردیبهشت ماه چقدر طول میکشه برای بارداری مثبت؟
    اینام جواب ازمایش هورمونی بود دکتر گفته بودن انجام بدم من ازمایشگاه ارژانتین انجام دادم
    Anti mullerian hormon class 1-2= 10.780
    Tsh ecl= 0.994
    Prolactin ecl=16.720
    Fsh ecl= 6.720
    Lh ecl= 8.710

  2. سلام من الان یک ماه است خونریزی شدید دارم با درد وقرص برای
    قطع خونریزی دو بار ۳۰ مصرف کردم میشه کمکم کنید من نمی چیکار کنم

  3. سلام خوب هستین ؟ من از شهریور 96 در اقدام به بارداری هستم از فروردین به دکتر مراجعه کردم بهم لتروزول بعد کلومبفن و امپولhcg داد وقتی از دکترم سوال میکنم فولیکولم اندازه اش چنده بهم میگه فولیکول نداری حتی یه سونو دقیق انجام دادم نوشته بود فولیکول بزرگتر از 10 وجود ندارد
    از وقتی دکترم گفته فولیکول نداری خ ناراحتم این یعنی نازا هستم
    لطفا راهنماییم کنید. ممنون

  4. سلام خانم دکتر خسته نباشین من برای بارداری دوم بعداز 9 ماه جلوگیری نکردن به پزشک زنان مراجعه و یک دوره قرص کلومیفن و یک دوره قرص لتروزول استفاده کردم اما تخمدان سمت راستم کوچیک شده و تخمدان سمت چپ هم تخمک بالغ دیده نشده اقدام برای انجام ای وی اف نمودم بعداز دو دوره تزریق امپولهای زیر جلدی دور ناف و عضلانی هر کدام روزی دوتا بازهم تخمک بالغی مشاهده نگردیداز شما برای مراحل درمانم راهنمایی میخواهم

  5. سلام من دو دوره از پریودیم نا منظم شده و خونریزی قاعدگیم خیلی کمتر شده،قصد باردار شدن دارم این دوره روز 17قاعدگیم از کیت استفاده میکنم تا الان فقط ی خط میفته،احتمال داره ک بعدازین تخمک گذاری انجام بشه؟
    و اینک قاعدگی بدون تخمک گذاری صورت میکیره؟
    لطفا پاسخ بدین خیلی نگرانم

  6. با سلام من چند ماه پیش به دکتر مراجعه کردم برای بارداری ولی گفتند تخمک وجود نداره پریودیم منظم هست و همه علائم قبلشو دارم باید چیکار کنم لطفا راهنمایی کنید خیلی نگرانم با تشکر

  7. سلام ، بنده خانمی سی و سه ساله هستم، دارای پریود منظم ودرد قبل از پریود، وعلائم پریود را دارم ولی کیت تخمک گذاری ، عدمتخمک گزاری را نشان میدهد، یعنی دو خط مشخص نمیشود، البته چند ماه پیش سقط فراموش شده داشتم. لطفا راهنمایی بفرمایید. ممنون

  8. سلام من رفتم سونوگرافی فولیکول غالب دیده نشده و حداکثر اندازه آن ۴_۳ سانتیمتر است نظرتون چیه؟

  9. سلام.من بیست وچهار سالمه .قصدبارداری دارم وچند ماهه رژیم گرفتم برای جنسیت پسر .دوماه کیت تخمک گذاری میذارم پنج روز میمونه به پریودی بعدیم تخمک گذادیم شروع میشه یعنی بیست چهارم پریود شدم بیستم ماه بعد بیست روز بعداز پریودی تخمک گذاری میکنم .اما این ماه یک روز مانده به پریودیم وهنوز تخمک گذاری نکردم بعداز پریودی هرروز صبح وشب کیت گذاشتم اما منفیه یعنی این ماه اصلا تخمک گذاری نکردم علتش چیه لطفا راهنماییم کنید ممنون

    1. اشكالي نداره ممكنه تو ماهي تخكمك گذاري نداشته باشيد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *