دکترفاطمه سمامی » بیماری های زنان » علائم و درمان کیست تخمدان
۸ دقیقه

علائم و درمان کیست تخمدان

آنچه می خوانید...

اکثر بانوان کیست تخمدان را حداقل یک بار تجربه می‌کنند، که عمدتاً بدون درد است و هیچ نوع علائم خاصی ندارد ولی در زمان انجام معاینه لگنی خود را نشان می دهد. درمان کیست تخمدان بانوان در دوره قبل از یائسگی مناسب است ولی به طور معمول اکثر کیست‌ها پس از چند ماه از بین می‌روند. با این حال کیست مکرر و عودکننده تخمدان در دوران پیش از یائسگی و در بانوانی که دچار اختلال‌های هورمونی هستند بسیار دیده می شود. پس معاینات دوره ای زنان توسط بهترین متخصص زنان و زایمان تنها راه آگاهی از وجود و درمان این کیست ها می‌باشد. ما در این نوشته قصد داریم تا اطلاعاتی را در رابطه با کیست تخمدان در اختیار شما قرار دهیم پس تا انتهای این نوشته همراه ما باشید.

کیست تخمدان چیست؟

تخمدان‌ها جزیی از دستگاه تناسلی زنانه هستند که در پایین شکم یعنی در هر دو سمت رحم قرار دارد. دو تخمدان در بدن بانوان وجود دارد که تخمک و همچنین هورمون‌های استروژن و پروژسترون تولید می‌کند. کیسه مملو از مایع یا همان کیست گاهی در یکی از تخمدان‌ها شکل می‌گیرد. کیست در اکثر موارد بدون درد است و علامتی ندارد.

انواع کیست تخمدان

کیست تخمدان انواع گوناگونی دارد که از آن جمله می‌توان به کیست درموئید و کیست اندومتریوما اشاره کرد. البته کیست‌های عملکردی یا فانکشنال شیوع بالاتری دارند که دو نوع کیست فولیکولی و کیست جسم زرد را شامل می‌شود.

کیست فولیکولی

تخمک در سیکل قاعدگی در کیسه‌ای به نام فولیکول رشد می‌کند که داخل تخمدان قرار دارد. این فولیکول یا کیسه در اکثر موارد باز می‌شود و تخمک را آزاد می‌کند. اما اگر فولیکول باز نشود، مایع داخل آن تشکیل کیست می‌دهد.

کیست جسم زرد

کیسه فولیکول پس از آزاد شدن تخمک حل می‌شود و از بین می‌رود، اگر این اتفاق رخ ندهد و منفذ فولیکول بسته شود، مایع اضافی داخل کیسه جمع می‌شود. این انباشت مایع به کیست جسم زرد می‌انجامد.

دیگر گونه‌های کیست تخمدان عبارت است از:

توده‌ها یا زائده‌های کیسه مانند روی تخمدان که حاوی مو، چربی و بافت‌های دیگر است.

زائده‌های غیرسرطانی که روی سطح خارجی تخمدان ایجاد می‌شود.

بافت‌هایی که به طور طبیعی داخل رحم رشد می‌کند، خارج رحم شکل می‌گیرد و به تخمدان متصل می‌شود. نتیجه نهایی ایجاد کیست است.

برخی بانوان به عارضه‌ای به نام سندرم تخمدان پلی کیستیک دچار می‌شوند، به این معنا که تعداد زیادی کیست کوچک در تخمدان ایجاد می‌شود. به این ترتیب تخمدان بزرگ می‌شود و اگر برای درمان آن اقدام نشود به نازایی منجر می‌شود.

علائم کیست تخمدان

کیست تخمدان غالباً علامتی ندارد. با این حال با بزرگ شدن کیست علائمی مانند موارد زیر بروز می‌یابد:

  • ورم کردن یا نفخ کردن شکم
  • دفع دردناک
  • درد لگن قبل از سیکل قاعدگی یا در طول عادت ماهانه
  • آمیزش دردناک
  • درد کمر یا ران
  • حساسیت و دردناک بودن سینه‌ها
  • حالت تهوع و استفراغ

علائم شدید کیست تخمدان که به درمان فوری نیاز دارد عبارت است از:

  • درد شدید یا تیز لگن
  • تب
  • ضعف و سستی یا سرگیجه
  • تنفس سریع

این علائم نشان دهنده پاره شدن کیست یا پیچ‌خوردن تخمدان است که هر دو مورد باید به سرعت درمان شود تا عوارض جدی بروز نیابد.

تشخیص کیست تخمدان

از روش‌های تصویربرداری نیز برای تشخیص کیست تخمدان بهره گرفته می‌شود:

  • سی تی اسکن: با استفاده از دستگاه تصویربرداری سی تی اسکن تصاویری از اندام‌های داخلی به دست می‌آید.
  • ام آر آی: میدان‌های مغناطیسی برای تهیه تصاویری عمقی از اندام‌های داخلی به کار برده می‌شود.
  • سونوگرافی (اولتراسوند): وضعیت تخمدان به این روش بررسی می‌شود.

از آنجایی که اکثر کیست‌ها پس از چند هفته یا چند ماه از بین می‌رود، متخصص زنان و زایمان اقدام درمانی فوری را توصیه نمی‌کند، بلکه سونوگرافی را ظرف چند هفته یا چند ماه آینده تکرار می‌کند تا وضعیت را تحت نظر داشته باشد. چنانچه وضعیت تغییری نکند یا کیست بزرگ شود، متخصص زنان و زایمان دستور انجام آزمایش‌های بیشتر برای تعیین دیگر علل علائم بروز یافته می‌دهد.

در این مرحله معمولاً آزمایش‌های زیر انجام می‌شود:

  • آزمایش بارداری: برای اطمینان از باردار نبودن بیمار
  • آزمایش تعیین سطح هورمون: برای بررسی مشکلات هورمونی مانند میزان بیش از حد استروژن یا پروژسترون
  • آزمایش خون CA-125: برای غربالگری سرطان تخمدان

پیشگیری از کیست تخمدان

کیست تخمدان قابل پیشگیری نیست. با این حال با مراجعه مرتب به متخصص زنان و زایمان و معاینات دوره‌ای رحم و تخمدان می‌توان کیست تخمدان را به سرعت تشخیص داد. کیست خوش‌خیم تخمدان تبدیل به نوع سرطانی نمی‌شود. البته علائم سرطان تخمدان مانند علائم کیست تخمدان است. بنابراین مراجعه به متخصص زنان و زایمان و تشخیص صحیح بسیار مهم است. متخصص زنان و زایمان را از علائم زیر که می‌تواند نشان دهنده وجود مشکل باشد، آگاه کنید:

  • تغییر سیکل قاعدگی
  • درد مداوم لگن
  • کاهش اشتها
  • لاغری و کاهش وزن غیرقابل توضیح
  • احساس سیری

درمان کیست تخمدان

بعضی کیست‌ها در صورت درمان نشدن باروری را کاهش می‌دهد. کاهش باروری یکی از عوارض سندرم تخمدان پلی کیستیک و کیست آندومتریوما است. متخصص زنان و زایمان کیست را برای تقویت باروری برمی‌دارد یا کوچک می‌کند. کیست‌های فانکشنال، آدنوم و درموئید تاثیری بر باروری ندارند.

اگر چه برخی متخصصین ترجیح می‌دهند در مواجهه با کیست تخمدان صبر کنند و بیمار را تحت نظر داشته باشند، متخصصین زنان و زایمان جراحی را برای برداشتن و معاینه هر گونه کیست یا توده ایجاد شده در تخمدان پس از یائسگی توصیه می‌کنند، چون احتمال ایجاد شدن کیست سرطانی یا سرطان تخمدان پس از یائسگی افزایش می‌یابد. البته کیست تخمدان احتمال ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش نمی‌دهد. برخی متخصصین نیز توصیه می‌کنند کیست‌های با قطر بزرگتر از 5 سانتی‌متر درآورده شود. چنانچه کیست خودبه خود از بین نرود یا بزرگتر شود، متخصص زنان وزایمان کوچک کردن یا خارج کردن آن را توصیه می‌کند.

قرص ضدبارداری

متخصص زنان و زایمان قرص ضدبارداری را در مواجهه با کیست‌های عود کننده تخمدان به منظور توقف تخمک‌گذاری و جلوگیری از تشکیل کیست جدید تجویز می‌کند. قرص ضدبارداری احتمال سرطان تخمدان را نیز کاهش می‌دهد. در هر حال سرطان تخمدان در سنین بعد از یائسگی شایع‌تر است.

لاپاراسکوپی

اگر کیست کوچک باشد و احتمال سرطان با توجه به نتایج تصویربرداری رد شده باشد، متخصص زنان و زایمان لاپاراسکوپی انجام می‌دهد. متخصص زنان و زایمان در جراحی لاپاراسکوپی کیست را خارج می‌کند. متخصص برش کوچکی را نزدیک ناف ایجاد می‌کند و سپس وسیله ظریفی را وارد شکم کرده و کیست را درمی‌آورد.

لاپاراتومی

اگر کیست بزرگ باشد، متخصص زنان و زایمان کیست را با ایجاد برشی بزرگ در شکم خارج می‌کند و نمونه‌برداری سریعی را انجام می‌دهد. چنانچه کیست سرطانی باشد، هیسترکتومی (جراحی برداشتن رحم) به منظور درآوردن رحم و تخمدان‌ها انجام می‌شود.

کیست تخمدان با فیبرو رحم چه تفاوتی دارد؟

خیلی از بیماری های مربوط به رحم با یکدیگر شباهت بسیار زیادی دارد از همین رو باعث شده تا در تشخیص با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

فیبروم رحم در واقع تومورهای سفت و فشرده ای هستند که از طریق سلول های عضلانی صاف و همبند که در داخل رحم هستند تشکیل شده است. ولی در مقابل کیست های تخمدانی در واقع کیسه هایی پر از مایع می باشند.

ولی با توجه به موارد گفته شده شباهت هایی نیز با یکدیگر دارند یکی از آن ها این است که هر دو عارضه ممکن است منجر به ایجاد دردهایی در ناحیه لگن و شکم شوند.

اگر دردی را در یک طرف خود احساس کردید این می تواند نشان از وجود کیست لگنی باشد ولی اگر نشانه ها در ادرار یا قاعدگی اثر داشته باشد احتمال فیبرو رحمی وجود دارد.

سوالات متداول

دکتر فاطمه سمامی

جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی

21 Responses

  1. به نام خدا . مطالبتون خیلی باارزش بودن لطف کردید . من یه سوال داشتم .الان مدت یک ماه و نیم عادت نمیشم. خواستم بدونم علت میتونه از کیست باشه ??

  2. سلام مادر من سنش حدود۵۰سال هستش و آزمایشاتش نشون دادن که داخل تخمدانش یه کیست ۵۵میلیمتری وجود داره داخل سونوگرافیش نوشته که بدخیم به نظر میرسه.میخواستم بدونم این یعنی چی؟آیا با جراحی و برداشتن رحم و تخمدان خوب میشه؟یا خدایی نکرده سرطان هست؟من واقعا نگرانم اوضاع روحی خودم بهم ریختس میشه لطفا راهنماییم کنید؟

  3. سلام بنده خانمی سی ساله هستم چهار ماه پیش سزارین انجام دادم الان یک دفعه سونوگرافی گرفتم متوجه شدم یک کیست ده سانتی داخل تخمدان راستم هستش یکی دو تا از پزشکا گفتن باید عمل بشم میخواستم سوال کنم ببینم امکانش هست با دارو کیستم رفع بشه وعمل نکنم.

  4. سلام.من ۲۵ سالمه .‌مجرد .توده ای که از محل ادرارم گاهی بیرون میزند و درد و کمردرد وخونریزی دارم میگن تا زمان ازدواج صبر کن یا راضی به پاره شدن بکارت.خواهش میکنم راهنمایی کنید خیلی نگرانم

  5. باسلام خسته نباشید
    من 22ساله هستم
    ودرد شدیدی هنگام پریود دارم (حالت تهوع . اسهال . تیر کشیدن زیر شکم . درد کمر . تب و لرز .سرگیجه و . ..)و لکه بینی وپریودم هم نامنظم شده است
    ایا امکان این هست که این دردها نشان کیست باشد

  6. سلام عزیزم
    من حدود یک ماه پیش رفتم دکتر برام سونوگرافی تجویز کرد رفتم گفتن ی کیست 4سانتی دارم بهم قرص ال دی دادن شب ششم پریودی بعد از غذا ی دونه باید بخورم تا 21 روز…الان ی بستش داره تموم میشه دو سه تا دونه مونده که تموم شه .از دیشب تاحالا ی درد خفیفی دارم سمت راست شکمم طوری ک وقتی میشینم دردم میاد چرا اینجوری شدم وحشت دارم …ضمنن من 19سالمه

  7. سلام خانم دکتر زنی ۴۳ساله هستم ساکن شیراز مبتلا به کیست تخمدان برای برداشتن کیست اقدام کرده ام ولی پزشک معالج بدلیل کم کار بودن تیرویید عمل جراحی را انجام نداد در آخرین آزمایش حدود یکسال پیش اندازه کیست ۹سانتیمتر تشخیص داده شد مدتی است که دچار دردهای شدید شده ام پیشنهاد شما چیست

  8. سلام روز بخیر زبیح الله استم از افغانستان کیست که 8 سانتی باشد تاداوی میشود یانه اگر تداوی میشود لطفا؛ رهنمایی کنید

  9. سلام روزتون بخیر
    من جدیدا کیست هموراژیک 33 *32در تخمدانم به وجود اومده .میخاستم بدونم خطرناکه ؟
    من دیگه دوهفتست دکتر زنان نرفتم .
    قرصی هم مصرف نمیکنم .
    اگر ممکنه درموردش واینکه مشکل ساز است یا نه برام توضیح بدید.
    ممنونم

  10. باسلام خدمت شما.
    چندماهیست که قاعدگی منظمی ندارم‌.هم از نظر مقدار خونریزی هم زمان.بعضی اوقات هم علایمی مثل علایم زمان قاعدگی رو دارم اما قاعدگیم اتفاق نمیفته.علتش چیست
    ممنونم

  11. سلام حالتون خوبه من کیست دارم به اندازه ۸۰میلی در ۵۰میلی متر ،،دو ماه یاسمین خوردم ولی تاثیری نداشت لطفا راهنمایی بفرمایید

  12. سلام خدمت دکتر سمامی
    یک سوال وممنون میشوم که پاسخ میدهید
    خلاصه ومفید
    اواخرسال ۸۶ ازدواج کردم و۸۸ صاحب فرزند شدم .
    وبا گذشت ۹ سال از تولد اولین فرزندم دیگه بچه دار نشدم
    سمت راست شکم معمولا سرد هست
    ایا احتمال داره که کیست رحم داشته باشم

  13. سلام من 34 سالمه تازه ازدواج کردم رفتم سنو کیست 25×21دارممیخواستم بدونم خطرناکه.برای باردار شدنم مشکل سازمیشه؟؟

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني.

arAR