دکترفاطمه سمامی » بیماری های زنان » تست غربالگری در بارداری
۹ دقیقه
تست غربالگری در بارداری

تست غربالگری در بارداری

آنچه می خوانید...

تست غربالگری در بارداری یکی از تست های مهم دوران بارداری است که برای بسیاری از خانم های باردار در خصوص این آزمایشات سوالات متعددی از متخصص زنان و زایمان می پرسند.
دکتر فاطمه سمامی متخصص زنان و زایمان درباره سوالات و علت انجام غربالگری دوران بارداری در ادامه توضیحات تکمیل تری خواهند داد.

 

تست های غربالگری به چه دلیل انجام می شود؟

در حدود ۸ درصد از بارداری‌هایی که در خانم ها اتفاق میافتد، اختلال کروموزومی و ژنتیکی نیز وجود دارد. که بسیاری از جنین ها بعد از ابتلا به این اختلالات سقط می شوند یا می میرند.

همچنین در برخی از حاملگی ها، بسیاری از مرده زایی ها به دلیل بروز همین اختلالات ژنتیکی رخ می دهد.

با این حال اگر جنین و نوزادی زنده بماند، به احتمال زیاد به سندروم داون مبتلا هستند.

تست غربالگری در بارداری

در اواسط دهه 1980 میلادی برای خانم هایی که بارداری را در سن بالای 35 سالگی تجربه می کرده اند، این تست های غربالگری انجام می شد. اما بعد از بررسی های انجام شده بعد از این دهه، مشخص شد که 70 درصد از خانم های باردار زیر 35 سال نیز ممکن است نوزادانی با سندروم داون زایمان کنند.

به همین دلیل متخصص زنان و زایمان به خانم های باردار متذکر می شود که قبل از هفته 20 بارداری برای غربالگری به پزشک مراجعه کرده و آزمایشات مخصوصی را انجام دهند.

تست های غربالگری به دو دسته عمده تقسیم بندی می شود:

تست غربالگری تهاجمی : که احتمال آسیب به جنین در رحم در این آزمایش وجود دارد.

تست غربالگری غیر تهاجمی : احتمال آسیب به جنین در این نوع از آزمایشات وجود ندارد.

دکتر فاطمه سمامی متخصص زنان و زایمان در خصوص تست غربالگری غیر تهاجمی درادامه توضیحات کاملی در اختیارتان خواهد گذاشت.

اولین آزمایش غربالگری در سه ماهه اول بارداری

سونوگرافی: در سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی، تصویری از جنین در داخل رحم بدست می‌‌آید. این آزمایش برای تعیین اندازه و موقعیت جنین انجام می‌شود و به شما نشان می‌دهد که در چه مرحله‌ای از دوران بارداری خود هستید و همچنین هر گونه اختلال احتمالی در ساختار استخوان‌ها و ارگان‌های در حال رشد نوزادتان را مشخص می‌کند.

سونوگرافی مخصوصی به نام اسکن زجاجی گردن (NT) بین هفته 11 و 14 بارداری انجام می‌شود. این سونوگرافی تجمع مایع در پشت گردن نوزاد را نشان می‌دهد. وقتی که مقدار این مایع بیشتر از حالت طبیعی باشد، این بدان معنی است که احتمال خطر سندرم داون بیشتر است.

در سه ماهه دوم بارداری، سونوگرافی دقیق‌تری که اغلب سونوگرافی آنومالی جنین نامیده می‌شود به منظورارزیابی دقیق و جزء به جزء آناتومی بدن نوزاد و تشخیص هر گونه نقص هنگام تولد انجام می‌گیرد. با این حال، تمام نقائص هنگام تولد توسط این سونوگرافی قابل مشاهده نیست.

آزمایش خون اولیه: در طول سه ماهه اول، دو نوع آزمایش خون به نام غربالگری متوالی ترکیبی و غربالگری ترکیبی سرم انجام می‌شود. هدف از این تست‌ها اندازه‌گیری سطح مواد خاص در خون شما از جمله پروتئینA پلاسمایی مربتط با بارداری و هورمونی به نام هورمون hCG می‌باشد. سطح غیر طبیعی این مواد در خون به معنای افزایش خطر ابتلا به اختلالات کروموزومی است.

در اولین جلسه، ممکن است خون شما نیز آزمایش شود تا از ایمن سازی بدن شما در برابر سرخجه اطمینان حاصل گردد. همچنین غربالگری سیفلیس، هپاتیت B و HIV برای شما انجام می‌گیرد. آزمایش خون نیز برای تعیین گروه خون شما و عامل Rh که سازگاری بدن Rh شما با جنین را نشان می‌دهد، انجام خواهد شد. نتیجه تست Rh ممکن است Rh مثبت یا Rh منفی باشد. اکثر افراد دارای Rh مثبت هستند، اما اگر مادر Rh منفی داشته باشد، بدن او پادتن‌هایی تولید می‌کند که حاملگی‌های بعدی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

اگر ناسازگاری Rh وجود داشته باشد، بسیاری از مادران یک شات گلوبولین Rh ایمنی را در هفته 28 و دوباره چند روز پس از آن، دریافت خواهند کرد. ناسازگاری  Rh زمانی رخ می‌دهد که Rh مادر منفی و Rh نوزاد مثبت است. در این صورت، مادر نیاز به دریافت یک شات Rh خواهد داشت. اما اگر  Rh نوزاد منفی باشد، مادر نیازی به دریافت Rh ندارد.

نمونه‌برداری پرزهای جفتی: نمونه‌برداری پرزهای جفتی، یک آزمون غربالگری شامل برداشت یک تکه کوچک از بافت جفت است. این آزمایش معمولاً بین هفته‌های 10 و 12 بارداری انجام می‌شود و برای تست اختلالات ژنتیکی، مانند سندرم داون و نقایص هنگام تولد مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تست دو نوع دارد. آزمون نوع اول از شکم انجام می‌شود و تست ترانس نامیده می‌شود. آزمایش نوع دوم از گردن رحم انجام می‌شود و تست داخل رحمی نامیده می‌شود. انجام این تست برخی از عوارض جانبی مانند درد و گرفتگی یا لکه بینی و اندکی خطر سقط جنین را به همراه دارد.

جواب مثبت تست غربالگری نشان دهنده چیست؟ افرادی که تست غربالگری را انجام داده اند و جواب این تست مثبت اعلام شده است، نشان دهنده این است که جنین، اختلال کروموزومی و یا ژنتیکی دارد ولی نشان دهنده 100 درصد بودن این ختلالات نیست.

جواب منفی تست غربالگری نشان دهنده چیست؟

زمانی که جواب تست غربالگری منفی است، یعنی با توجه به آزمایش و سونوگرافی به نظر می رسد که جان مادر و جنین به هیچ عنوان در خطر نیست همچنین باید به این نکته شاره کرد که این تست طبیعی بودن وضعیت جنین را تضمین نمی کند.
زمانی که پروتکل های غربالگری آناپلوئیک انجام می شود، متخص زنان سندروم‌ داون یا منگولیسم را در این تست ها تشخیص می دهد. در حالیکه سندروم داون بخش کمی از اختلالات کروموزومی را در بر می‌گیرد.
بسیاری از خانم‌های باردار بعد از انجام تست های غربالگری و دریافت پاسخ منفی این آزمایش، از متخصص زنان و زایمان خود در خصوص وضعیت سلامت جنین خود می پرسند که پاسخ این تست نشان دهنده سلامت جنین است یا خیر.

در واقع این تست را برای تشخیص سندروم داون جنین انجام می دهند و سایر مشکلات ژنتیکی مانند مشکلات بینایی و شنوایی در این غربالگری قابل تشخیص نمی باشد.

تست های غربالگری غیر تهاجمی در واقع به سه دسته تست غربالگری در سه ماهه اول، تست غربالگری در سه ماهه دوم و تست غربالگری سل فری (cell free) تقسیم می شود.

تست غربالگری سه ماهه اول بارداری چه زمانی انجام می شود؟

در هفته 11 الی 13 هفته و شش روز از مادران باردار می خواهند تا تست غربالگری سه ماه اول بارداری را در تاریخ خاصی انجام دهند. دکتر فاطمه سمامی متخصص زنان و زایمان در شمال تهران برای خانم های باردار تاریخ دقیق این آزمایش را مشخص می کند.

زیرا برای متخصص زنان و مادر این تاریخ و جواب آزمایش بسیار مهم است و ارزش بسیار زیادی دارد و در صورت عدم انجام این تست در زمان مشخص شده جواب آزمایش دقیق نخواهد بود.

به همین دلیل دکتر فاطمه سمامی تاکید می کند که این غربالگری 3 ماهه اول بارداری باید در تاریخ مشخصی انجام شود که جواب آزمایشات دارای دقت بالایی باشند.
سونوگرافی تجویز شده در غربالگری سه ماه اول بارداری، بهتر است در هفته 11 و یا 12 بارداری انجام شود تا پاسخ دقیقی داشته باشد.

آزمایشات غربالگری سه ماه اول بارداری تا چه میزان تشخیصی می باشد؟

تست های این دوره دارای 80 درصد دقت بوده و تا 85 درصد به تشخیص بیماری های دوران جنینی کمک می کند. متخصص زنان بعد از دریافت جواب این آزمایش به دلیل درصد بالای دقت می تواند جواب قطعی را مادر می دهد.
غربالگری سه ماه اول شامل سونوگرافی و ازمایش خون می باشد .

تست غربالگری در بارداری

سونوگرافی غربالگری سه ماه اول بارداری به چه صورت انجام می شود؟

در این سونوگرافی متخصص زنان در شمال تهران با تصویر برداری از پشت گردن جنین به بررسی سلامت آن می پردازد. در صورت افزایش نوکال ترانس لوسنسی و افزایش آن، متخصص زنان برخی از عوارض را در نوزاد تشخیص می دهد.
افزایش این شاخص به منظور افزایش احتمال ابتلای جنین به سندروم داون ، اختلالات ژنتیکی ترنر، در برخی از ناهنجاری های قلبی است.
به همین دلیل است که سونوگرافی در این دوران بسیار مهم می باشد.

دکتر فاطمه سمامی متخصص زنان و زایمان دارای تجربه و مهارت لازم در زمینه بیماری زنان، نازایی و لاپاراسکوپی هستند شما می توانید جهت مشاوره  در خصوص تست غربالگری دوران بارداری و علت انجام آن با شماره های  ۰۹۹۰۱۴۱۴۲۴۸ – ۲۲۶۸۳۸۱۸ – ۲۲۶۸۳۹۱۹ تماس حاصل نمایید. همچنین می توانید ما را در پیج اینستاگرام دنبال نمایید.

غربالگری سه ماهه دوم

غربالگری سه ماهه دوم در واقع یک آزمایش خون است که شامل ۴ بخش می باشد.
غربالگری سه ماه دوم صرفا تشخیصی است. در صورتی که مادر هر دو غربالگری را انجام دهد و پاسخ این دو آزمایش منفی باشد، به احتمال 95 درصد جنین سالم است.

تست سل فری (cell free)

تست سل فری یکی از تست های غربالگری دوران بارداری است که بهتر است از هفته 10 بارداری انجام شود. این تست توسط متخصص زنان تجویز می شود.
برخی از مزایای این تست عبارتند از :

  • تست سل فری از خون مادر انجام می شود.
  • در این تست جنسیت جنین مشخص می شود.
  • چند اختلال سندرومی و ژنتیکی که مرتبط با کروموزم های جنسی هستند، مشخص می شود.
  • سندروم داون، تریزومی 13 و 18 در این تست نیز قابل تشخیص می باشد.

چه زمانی تست سل فری توسط متخصص زنان تجویز می شود؟

خانم هایی که 35 سال به بالا دارند، خانم هایی که در سونوگرافی هایی که انجام داده اند و جواب آن مشکوک بوده است،
خانم هایی که در بارداری قبلی سابقه مشکل ژنتیکی داشته است. زوجینی که دارای یک اختلال ژنتیکی یا کروموزمی هستند،
و فردی که استرس دارد و می خواهد تست هایی با دقت بالا و نزدیک به 99 درصد تشخیصی را انجام دهد،کاندید این نوع از تست های غربالگری به شمار می روند.

چه زمانی باید تست‌های غربالگری را انجام داد؟

  • آزمایش‌های مختلف غربالگری در زمان‌های مختلف در دوران بارداری به شما ارائه می‌شود.
  • تست غربالگری برای سلول داسی شکل و تالاسمی را باید قبل از هفته 10 بارداری انجام دهید.
  • تست غربالگری سندرم داون را باید در زمان سونوگرافی خود (حدود هفته 11 تا 14 بارداری) انجام دهید.
  • آزمایش غربالگری برای اختلالات و ناهنجاری‌های جنین را باید در زمان سونوگرافی خود در اواسط بارداری (حدوداً هفته 18-21 بارداری) انجام دهید.

دکتر فاطمه سمامی

جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

fa_IRFA_IR