سوزش سر دل و ترش کردن(رفلاکس) در بارداری: علل و درمان

سوزش معده یکی از عوارض بارداری است. سوزش سر دل یا معده که ترش کردن معده نیز نامیده می‌شود یک التهاب یا احساس سوزش مری در اثر محتویات معده است که از معده رفلاکس می‌شود (بالا می‌آید). با اینکه هیچ ارتباطی با قلب ندارد، اما سوزش معده شامل احساس سوزش در مرکز قفسه سینه می‌شود.

بیشتر از نیمی از زنان باردار دچار سوزش شدید معده به خصوص در سه ماه دوم و سوم بارداری می‌گردند. این مشکل می‌تواند باعث کلافگی و بی‌قراری در بارداری شود. در صورت ادامه‌دار بودن لازم است با متخصص زنان و زایمان مشورت گردد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره‌های 02122683919- 0212268381802177839463 تماس حاصل نمایید.

چه چیزی باعث سوزش معده در بارداری می‌شود؟


سوزش و ترش کردن معده در بارداری ممکن است به دلیل تغییر میزان هورمون رخ دهد که می‌تواند بر عضلات دستگاه گوارش و چگونگی تحمل مواد غذایی مختلف تاثیر بگذارد. هورمون‌های بارداری می‌توانند موجب شل شدن عضله‌ی تنگ کننده‌ی تحتانی مری (دریچه‌ای عضلانی بین معده و مری) شده و به اسید معده اجازه دهد تا به به طرف مری حرکت کند. علاوه بر این، رحم بزرگ شده می‌تواند موجب ازدحام در شکم شده و اسید معده را به سمت بالا فشار می‌دهد. در موارد نادر سنگ کیسه صفرا نیز می‌تواند باعث سوزش معده در دوران بارداری شود.

سوزش و ترش کردن معده در سه ماهه سوم شایع‌تر است زیرا رحم در حال رشد به روده‌ها و معده فشار وارد می‌کند. فشار روی معده نیز ممکن است باعث برگرداندن محتویات به مری شود.

سوزش معده تا چه حد شایع است و چه زمانی متوقف می‌شود؟


سوزش معده در بارداری به خصوص از اواسط تا پایان بارداری بسیار شایع است. در بسیاری از مادران سوزش معده و ترش کردن در نیمه دوم بارداری شروع می‌شود هر چند ابتلا به آن پیش از این زمان نیز بی‌سابقه نیست.

حدود یک سوم از زنان باردار در سه ماهه اول و دو سوم از آنان نیز در سه ماهه سوم دچار سوزش معده می‌گردند. بهتر است نگرانی راجع به مشکل سوزش معده پس از تولد کودک خود نداشته نباشید. پس از زایمان  علائم آن از بین می‌روند.

آیا روشی برای کنترل سوزش معده وجود دارد؟


محرک‌های اصلی سوزش معده در حاملگی، غذا خوردن، دراز کشیدن و خم شدن می‌باشند. اگر انجام برخی فعالیت‌ها باعث بدتر شدن سوزش معده می‌شوند بهتر است از انجام آنها پرهیز کنید.

با اینکه ممکن است قادر به از بین بردن کامل سوزش معده نباشید، برخی از توصیه‌های زیر ممکن است تسکین دهنده باشد:

  • مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی انتخاب کنید که راحت هضم می‌شوند. یعنی باید از خوراکی‌های سرشار از چربی یا غذاهای تند، شکلات، مرکبات یا آب آنها، الکل و قهوه پرهیز کنید.
  • به میزان کم اما به دفعات بیشتر بخورید. این امر زمان کمتری را برای تولید اسید در معده فراهم می‌کند زیرا غذا موجب خنثی شدن اسید معده می‌گردد.
  • اگر سیگار می‌کشید سعی کنید ترک کنید. سیگار کشیدن باعث شل شدن دریچه بین معده و مری شده و احتمال رفلاکس اسید را افزایش می‌دهد. سیگار کشیدن همچنین برای کودک مضر است.
  • خم کردن بدن می‌تواند علایم را بدتر کند. سعی کنید حداقل تا یک ساعت پس از غذا خوردن صاف بنشینید و بدنتان در حالت خمیده نباشد.
  • اگر سوزش معده در شب بدتر می‌شود سعی کنید سه ساعت پیش از خوابیدن به غیر از آب چیزی نخورید و ننوشید.
  • از همسر خود بخواهید که بالای تشک را با استفاده از کوسن یا تعدادی حوله‌ی تاشده چند سانتی‌متر (حدود ۱۰ سانتی‌متر) بالاتر ببرد. یا یک جسم محکم مانند چوب یا بلوک سیمانی را در زیر قسمت بالایی تخت قرار دهید. مطمئن شوید که تخت ثابت و بی‌خطر است. نیروی جاذبه کمک می‌کند تا اسیدهای معده در جای خود باقی بمانند و به هضم غذا کمک کنند. از تکیه دادن بر بالش پرهیز کنید زیرا می‌تواند فشار زیاد و نامناسبی را به معده وارد کند.
  • برخی داروها برای مشکلات دیگر مانند داروهای ضد افسردگی و داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی می‌توانند سوزش معده را بدتر کنند. اگر نگران داروهای خود هستید با پزشک مشورت کنید.

چه درمان‌هایی برای سوزش معده در بارداری موجود می‌باشند؟


ممکن است متوجه شوید که داروهای بدون نسخه آنتی‌اسید یا آلژینات کمی از سوزش معده را تسکین می‌دهند با این حال ابتدا با پزشک خود مشورت کنید. باید مطمئن شوید که درمان‌های بدون نسخه جهت مصرف در دوران بارداری بی‌خطر بوده و برای رفع علائم مناسب هستند.

برخی از درمان‌های سوزش معده در حاملگی می‌توانند موجب ناراحتی معده شوند. اگر پزشک به شما گفته باشد که در معرض خطر ابتلا به فشار خون بالا یا مسمومیت حاملگی هستید، در این صورت بهتر است از مصرف برخی داروهای سوزش  و ترش کردن معده پرهیز شود. اگر مطمئن نیستید که چه دارویی باید مصرف کنید از پزشک یا متخصص داروخانه بپرسید.

آلژینات با تشکیل یک پوشش محافظ بر روی دیواره‌ی معده و مری عمل می‌کند. این داروها برای رفلاکس معده بهتر هستند. آنتی‌اسیدها که اسیدهای معده را خنثی می‌کنند ممکن است برای زمانی که برای درمان علائم سوزش و ترش کردن معده به آنها نیاز دارید بیشتر مفید باشند. هر کدام از این داروها که برای شما توصیه شوند، باید به خاطر داشته باشید که از مقدار دوز توصیه شده بیشتر مصرف نکنید.

بهتر است داروهای آنتی‌اسید در هنگام صرف غذا یا اگر در طول شب دچار ترش کردن معده می‌شوید پیش از خوابیدن مصرف شوند. اگر از قرص آهن استفاده می‌کنید باید آنتی‌اسیدها را در زمان دیگری مصرف کنید. زیرا اگر آنتی‌اسیدها در کمتر از دو ساعت پس از مصرف قرص آهن مصرف شوند، می‌توانند در جذب آهن خلل ایجاد کنند. اگر هیچ یک از این درمان‌ها علائم را تسکین ندادند با پزشک خود تماس بگیرید. ممکن است پزشک روش درمانی دیگری را توصیه کند.

آیا سوزش معده در بارداری می‌تواند علت دیگری داشته باشد؟


بله ممکن است، اما بستگی به محل درد و دیگر علائم دارد.

  • درد ناشی از سوزش معده معمولاً تا پشت جناغ و حلق می‌رسد. در صورتی که درد شدیدی را در بالای شکم و بین دنده‌های خود حس می‌کنید، ممکن است نشانه‌ی مسمومیت حاملگی باشد. اگر مطمئن نیستید با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید.
  • در صورتی که درد را در سمت راست و بالای شکم خود حس می‌کنید و حالت ناخوشی دارید، ممکن است نشان دهنده‌ی یک مشکل کبدی مرتبط با بارداری باشد.
  • این امکان وجود دارد که یک مشکل گوارشی غیر مرتبط با بارداری مانند زخم معده داشته باشید.

اگر غذا خوردن برایتان دشوار است، دچار کاهش وزن هستید یا نگران علائم دیگری مانند مواردی که در بالا ذکر شد هستید، در اسرع وقت با پزشک خود مشورت کنید.

نظر بیماران دکتر سمامی